Hướng dẫn chuyển đổi số dư Thông tư 99/2025/TT-BTC từ năm 2026
Từ ngày 01/01/2026, Thông tư 99/2025/TT-BTC chính thức thay thế Thông tư 200/2014/TT-BTC, yêu cầu doanh nghiệp điều chỉnh số dư đầu kỳ và lập Báo cáo tình hình tài chính. Bài viết hướng dẫn cách xử lý chi phí sửa chữa lớn TSCĐ đã trích trước, lãi nhận trước TK 128 và tỷ giá mới.
Tác giả: Ban Chuyên môn Veratax · Kiểm duyệt chuyên môn: Ông Bùi Đức Duy – Phó Giám đốc & Đồng sáng lập Công ty TNHH Veratax · Đăng 31/10/2026
Tóm tắt 30 giây cho Giám đốc & Kế toán trưởng
- Quy định cốt lõi: Từ ngày 01/01/2026, Thông tư 99/2025/TT-BTC chính thức thay thế Thông tư 200/2014/TT-BTC, yêu cầu doanh nghiệp điều chỉnh số dư đầu kỳ và lập Báo cáo tình hình tài chính. Bài viết hướng dẫn cách xử lý chi phí sửa chữa lớn TSCĐ đã trích trước, lãi nhận trước TK 128 và tỷ giá mới.
- Căn cứ pháp lý áp dụng: 99/2025/TT-BTC – Thông tư của Bộ trưởng Bộ Tài chính hướng dẫn Chế độ kế toán doanh nghiệp (Hiệu lực: Đang có hiệu lực (từ ngày 01/01/2026))
- Hành động khuyến nghị: Đối chiếu ngay quy định với hồ sơ chứng từ thực tế tại doanh nghiệp và tải bộ biểu mẫu chuẩn hóa bên dưới để áp dụng.
Từ ngày 01/01/2026, theo Thông tư số 99/2025/TT-BTC (thay thế Thông tư 200/2014/TT-BTC), doanh nghiệp phải chuyển đổi số dư đầu kỳ theo khoản 2 Điều 29, ngừng trích trước chi phí sửa chữa lớn TSCĐ theo khoản 4 Điều 30 và lập Báo cáo tình hình tài chính. Kế toán cần điều chỉnh lãi nhận trước trên TK 128.
Khi nào doanh nghiệp bắt buộc áp dụng Thông tư 99/2025/TT-BTC và những điểm thay đổi cốt lõi so với Thông tư 200/2014/TT-BTC là gì?
Căn cứ khoản 1 Điều 31 Thông tư số 99/2025/TT-BTC ngày 27/10/2025 của Bộ trưởng Bộ Tài chính (thay thế Thông tư số 200/2014/TT-BTC đã hết hiệu lực), chế độ kế toán doanh nghiệp mới chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2026 và áp dụng cho năm tài chính bắt đầu từ hoặc sau ngày 01/01/2026. Theo Điều 1 và Điều 2 Thông tư số 99/2025/TT-BTC, văn bản này điều chỉnh chứng từ, tài khoản, ghi sổ kế toán, lập và trình bày Báo cáo tài chính đối với doanh nghiệp thuộc mọi lĩnh vực, mọi thành phần kinh tế (trừ tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài); việc xác định nghĩa vụ thuế thực hiện theo pháp luật về thuế.
- Doanh nghiệp có năm tài chính trùng năm dương lịch (01/01 – 31/12): Bắt buộc áp dụng Thông tư số 99/2025/TT-BTC ngay từ ngày 01/01/2026.
- Doanh nghiệp có năm tài chính lệch năm dương lịch (ví dụ từ 01/07 đến 30/06 năm sau): Bắt đầu áp dụng từ ngày đầu tiên của kỳ kế toán năm mới bắt đầu vào hoặc sau ngày 01/01/2026 (tức từ ngày 01/07/2026).
Về quyền lựa chọn chế độ kế toán theo khoản 3 Điều 31 Thông tư số 99/2025/TT-BTC (đối chiếu với Điều 2 Thông tư số 133/2016/TT-BTC và Điều 2 Thông tư số 24/2024/TT-BTC theo hướng dẫn tại Cổng Hỏi đáp Chính sách Tài chính – Bộ Tài chính):
3. Các doanh nghiệp vừa và nhỏ, cơ sở ngoài công lập, các đơn vị kế toán khác được lựa chọn áp dụng Thông tư này để kế toán phù hợp với đặc điểm hoạt động sản xuất kinh doanh và yêu cầu quản lý của đơn vị mình. Khi áp dụng Thông tư này, các đơn vị phải thực hiện nhất quán tối thiểu trong một kỳ kế toán năm. Khi doanh nghiệp thay đổi chế độ kế toán áp dụng thì phải trình bày lại số liệu, thông tin so sánh tương tự như khi thay đổi chính sách kế toán đồng thời giải trình lý do và ảnh hưởng của sự thay đổi đó trong phần thuyết minh Báo cáo tài chính theo quy định.
Theo đó, doanh nghiệp nhỏ và vừa (đang thuộc diện áp dụng Thông tư số 133/2016/TT-BTC) hoặc tổ chức xã hội nghề nghiệp (không thuộc đối tượng của Thông tư số 133/2016/TT-BTC nhưng được chọn giữa Thông tư số 24/2024/TT-BTC và Thông tư số 99/2025/TT-BTC) có quyền lựa chọn áp dụng Thông tư số 99/2025/TT-BTC nếu đảm bảo tính nhất quán tối thiểu 01 kỳ kế toán năm.
Bảng đối chiếu 5 điểm thay đổi cốt lõi giữa Thông tư 200/2014/TT-BTC và Thông tư 99/2025/TT-BTC
| Tiêu chí thay đổi | Quy định cũ tại Thông tư 200/2014/TT-BTC (Đã hết hiệu lực) | Quy định mới tại Thông tư 99/2025/TT-BTC (Áp dụng từ năm tài chính 2026) |
|---|---|---|
| 1. Tên gọi báo cáo tài chính | Sử dụng tên gọi "Bảng cân đối kế toán". | Đổi tên thành "Báo cáo tình hình tài chính" (khoản 2 Điều 5). |
| 2. Trích trước chi phí sửa chữa lớn TSCĐ | Cho phép trích trước chi phí sửa chữa lớn TSCĐ theo chu kỳ vào chi phí (TK 352). | Ngừng trích trước đối với hoạt động sửa chữa lớn TSCĐ chưa thực hiện; kết chuyển và phân bổ dần chênh lệch khi thực tế phát sinh (khoản 4 Điều 30). |
| 3. Hạch toán khoản đầu tư nhận lãi trước (TK 128) | Ghi nhận theo mệnh giá và phản ánh lãi nhận trước vào TK 3387 (Doanh thu chưa thực hiện). | Ghi nhận TK 128 theo số tiền thực chi (Mệnh giá trừ lãi nhận trước), không qua TK 3387; định kỳ ghi Nợ TK 128 / Có TK 515 (khoản 2 Điều 29, Phụ lục II). |
| 4. Tài khoản kinh phí sự nghiệp | Sử dụng TK 161 (Chi sự nghiệp) và TK 461 (Nguồn kinh phí sự nghiệp). | Bãi bỏ TK 161 và TK 461; phân loại lại số dư đầu kỳ theo đúng bản chất giao dịch (khoản 2 Điều 29, Phụ lục II). |
| 5. Tỷ giá giao dịch ngoại tệ trong kế toán | Phân biệt tỷ giá mua/bán của ngân hàng thương mại theo từng loại giao dịch. | Áp dụng tỷ giá mua bán chuyển khoản trung bình của ngân hàng thương mại nơi thường xuyên giao dịch hoặc tỷ giá xấp xỉ biên độ không quá +/-1% (khoản 2 Điều 5). |
Ngoài việc chuẩn hóa hệ thống sổ sách kế toán theo các điểm mới nêu trên, doanh nghiệp cần đồng thời rà soát ưu đãi thuế TNDN 15%–17% và Bảng kê 02/TNDN theo Nghị định 320/2025/NĐ-CP, TT 20/2026 để đồng bộ số liệu giữa Báo cáo tình hình tài chính và hồ sơ quyết toán thuế năm 2026.
Đã trích trước chi phí sửa chữa lớn TSCĐ trước ngày 01/01/2026 nhưng chưa thực hiện sửa chữa thì xử lý chuyển tiếp thế nào?
Căn cứ khoản 1 và khoản 4 Điều 30, khoản 1 Điều 31 Thông tư số 99/2025/TT-BTC, đối với khoản chi phí sửa chữa lớn tài sản cố định (TSCĐ) đã trích trước trước ngày 01/01/2026 nhưng hoạt động sửa chữa chưa diễn ra, doanh nghiệp không phải hoàn nhập ngay toàn bộ số dư hay điều chỉnh hồi tố báo cáo tài chính mà thực hiện ngừng trích trước thêm và xử lý chuyển tiếp khi phát sinh sửa chữa thực tế. Cụ thể, điểm a khoản 1 và khoản 4 Điều 30 Thông tư số 99/2025/TT-BTC quy định:
a) Trường hợp doanh nghiệp phải thực hiện việc thay đổi chính sách kế toán do áp dụng lần đầu các quy định của pháp luật hoặc Chuẩn mực kế toán Việt Nam, chế độ kế toán mà đã có các hướng dẫn chuyển đổi cụ thể (áp dụng phương pháp điều chỉnh hồi tố, hồi tố đơn giản hoặc phi hồi tố) thì phải thực hiện theo hướng dẫn đó.
4. Trường hợp doanh nghiệp đang thực hiện trích trước chi phí sửa chữa lớn tài sản cố định nhưng khi Thông tư này có hiệu lực thi hành mà hoạt động sửa chữa lớn tài sản cố định chưa được thực hiện thì doanh nghiệp không tiếp tục thực hiện trích trước chi phí sửa chữa lớn tài sản cố định. Khi hoạt động sửa chữa lớn tài sản cố định được thực hiện thì doanh nghiệp kết chuyển phần chi phí sửa chữa lớn tài sản cố định thực tế phát sinh với số đã trích trước, phần chênh lệch giữa số chi phí sửa chữa lớn đã trích trước với số thực tế phát sinh được phân bổ dần vào chi phí sản xuất, kinh doanh từng kỳ.
Theo ý kiến trả lời của Cục Quản lý, giám sát kế toán, kiểm toán (Bộ Tài chính), các doanh nghiệp đã trích trước chi phí sửa chữa lớn TSCĐ theo chu kỳ trên Tài khoản 352 dưới thời Thông tư số 200/2014/TT-BTC (đã hết hiệu lực) cần thực hiện quy trình xử lý chuyển tiếp từ ngày 01/01/2026 theo 03 bước sau:
- Xử lý số dư tại ngày 01/01/2026: Khi hoạt động sửa chữa lớn TSCĐ chưa được thực hiện tại thời điểm Thông tư số 99/2025/TT-BTC có hiệu lực, doanh nghiệp bắt buộc ngừng trích trước thêm chi phí sửa chữa lớn TSCĐ từ năm tài chính 2026. Doanh nghiệp giữ nguyên số dư đã trích trước để theo dõi tiếp, không phải hoàn nhập ngay toàn bộ số dư tại ngày 01/01/2026 và không phải điều chỉnh hồi tố lại báo cáo tài chính của các kỳ trước.
- Kết chuyển bù trừ khi hoạt động sửa chữa thực tế hoàn thành: Khi công việc sửa chữa lớn TSCĐ thực tế diễn ra và hoàn thành trong năm 2026 (hoặc các kỳ tiếp theo), kế toán tập hợp chi phí sửa chữa thực tế phát sinh và thực hiện kết chuyển bù trừ trực tiếp với số tiền đã trích trước từ giai đoạn trước.
- Phân bổ phần chênh lệch vào chi phí từng kỳ: Sau khi bù trừ giữa số đã trích trước và chi phí sửa chữa lớn thực tế phát sinh, phần chênh lệch còn lại được doanh nghiệp phân bổ dần vào chi phí sản xuất, kinh doanh của từng kỳ kế toán để lập và trình bày báo cáo tài chính theo đúng quy định.
Chuyển đổi số dư đầu kỳ đối với khoản tiền gửi nhận lãi trước trên TK 128 và các tài khoản bị bãi bỏ (TK 161, TK 461) ra sao?
Căn cứ khoản 2 Điều 29 và khoản 3.1.1 Tài khoản 128 tại Phần B Phụ lục II Thông tư số 99/2025/TT-BTC, tại thời điểm đầu năm tài chính 2026, doanh nghiệp phải kết chuyển giảm số lãi nhận trước chưa phân bổ trên Tài khoản 3387 (Doanh thu chưa thực hiện) tương ứng với giảm số dư Tài khoản 128 (Đầu tư nắm giữ đến ngày đáo hạn), đồng thời phân loại lại số dư các tài khoản bị bãi bỏ là Tài khoản 161 và Tài khoản 461 theo đúng bản chất giao dịch.
Cụ thể, nguyên tắc chuyển đổi số dư sổ kế toán tại khoản 2 Điều 29 và phương pháp hạch toán Tài khoản 128 tại khoản 3.1.1 Phần B Phụ lục II Thông tư số 99/2025/TT-BTC quy định:
2. Các nội dung khác đang phản ánh chi tiết trên các tài khoản có liên quan nếu khác so với Thông tư này thì phải điều chỉnh lại theo quy định của Thông tư này.
a) Khi chi tiền để mua khoản đầu tư nắm giữ đến ngày đáo hạn (gửi tiền có kỳ hạn, mua trái phiếu, cho vay...), ghi: Nợ TK 128 - Đầu tư nắm giữ đến ngày đáo hạn / Có các TK 111, 112,... (số tiền thực chi mua khoản đầu tư). Trường hợp khoản đầu tư nắm giữ đến ngày đáo hạn nhận lãi trước thì số tiền thực chi mua khoản đầu tư = mệnh giá - số tiền lãi nhận trước cho nhiều kỳ.
b) Định kỳ, doanh nghiệp ghi nhận tiền lãi khoản đầu tư nắm giữ đến ngày đáo hạn vào doanh thu tài chính của từng kỳ, ghi: Đối với nhận lãi trước hoặc nhận lãi sau (kể cả kỳ đáo hạn), ghi: Nợ TK 128 - Đầu tư nắm giữ đến ngày đáo hạn (trường hợp nhận lãi trước hoặc nhận lãi sau) / Có TK 515 - Doanh thu hoạt động tài chính.
1. Hạch toán và chuyển đổi số dư khoản đầu tư nhận lãi trước trên TK 128
Theo hướng dẫn của Bộ Tài chính, chế độ kế toán mới đã thay đổi bản chất ghi nhận khoản tiền gửi có kỳ hạn, mua trái phiếu hoặc cho vay nhận lãi trước so với Thông tư số 200/2014/TT-BTC (đã hết hiệu lực):
- Ghi nhận ban đầu và định kỳ phát sinh mới: Giá trị ban đầu ghi bên Nợ TK 128 chỉ phản ánh số tiền thực chi (bằng Mệnh giá trừ đi số tiền lãi nhận trước cho nhiều kỳ), không còn ghi theo mệnh giá và treo lãi nhận trước trên TK 3387. Định kỳ, kế toán ghi nhận lãi từng kỳ vào doanh thu hoạt động tài chính làm tăng giá trị khoản đầu tư (ghi Nợ TK 128 / Có TK 515). Khi đáo hạn thu hồi gốc, kế toán ghi Nợ TK 111, 112... (số tiền thực thu) / Có TK 128.
- Xử lý chuyển tiếp số dư đầu kỳ năm 2026: Đối với khoản tiền gửi có kỳ hạn nhận lãi trước phát sinh trước ngày 01/01/2026, doanh nghiệp căn cứ thời hạn còn lại tại thời điểm áp dụng Thông tư số 99/2025/TT-BTC để ghi giảm đồng thời số lãi nhận trước chưa phân bổ trên TK 3387 tương ứng với giảm số dư TK 128 (bút toán điều chỉnh: Nợ TK 3387 / Có TK 128).
- Tình huống minh họa: Doanh nghiệp gửi có kỳ hạn mệnh giá 1.000.000.000 đồng, nhận lãi trước toàn bộ 60.000.000 đồng (số tiền thực chi là 940.000.000 đồng). Nếu khoản gửi này phát sinh từ năm 2025 và đến ngày 01/01/2026 số lãi nhận trước chưa phân bổ trên TK 3387 còn lại 30.000.000 đồng, kế toán thực hiện bút toán chuyển đổi đầu kỳ: Nợ TK 3387: 30.000.000 đồng / Có TK 128: 30.000.000 đồng để đưa số dư TK 128 về mức 970.000.000 đồng.
2. Nguyên tắc chuyển đổi số dư đối với TK 161 và TK 461 bị bãi bỏ
Do Phụ lục II Thông tư số 99/2025/TT-BTC đã bãi bỏ Tài khoản 161 (Chi sự nghiệp) và Tài khoản 461 (Nguồn kinh phí sự nghiệp), căn cứ khoản 2 Điều 29 Thông tư này, các doanh nghiệp (đặc biệt là doanh nghiệp công ích, thủy lợi, dịch vụ công nhận kinh phí từ Ngân sách nhà nước) phải phân loại lại số dư đầu kỳ năm 2026 theo đúng bản chất giao dịch:
- Khoản thu hộ, chi hộ Nhà nước: Kết chuyển số dư sang hạch toán trên các tài khoản phải thu khác hoặc phải trả khác tương ứng.
- Khoản hỗ trợ chi phí hoạt động: Thực hiện kết chuyển theo nguyên tắc ghi nhận doanh thu và chi phí tương ứng trong kỳ kế toán.
Lập Báo cáo tình hình tài chính và áp dụng tỷ giá ngoại tệ theo Thông tư 99/2025/TT-BTC khác gì với tỷ giá tính thuế xuất nhập khẩu?
Căn cứ Điều 1, khoản 2 Điều 5 Thông tư số 99/2025/TT-BTC, tên gọi "Bảng cân đối kế toán" trước đây được chuẩn hóa thành "Báo cáo tình hình tài chính"; đồng thời, tỷ giá hạch toán kế toán áp dụng theo tỷ giá mua bán chuyển khoản trung bình của ngân hàng thương mại nơi doanh nghiệp thường xuyên giao dịch, tách biệt với tỷ giá tính thuế hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu theo pháp luật về hải quan. Theo khoản 1 và khoản 3 Điều 29 Luật Kế toán số 88/2015/QH13 (được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 56/2024/QH15), đơn vị kế toán phải lập và nộp Báo cáo tài chính năm cho cơ quan nhà nước có thẩm quyền theo quy định:
1. Báo cáo tài chính của đơn vị kế toán dùng để tổng hợp và thuyết minh về tình hình tài chính và kết quả hoạt động của đơn vị kế toán. Báo cáo tài chính của đơn vị kế toán phải được lập và trình bày theo đúng quy định của chuẩn mực kế toán, chế độ kế toán mà đơn vị áp dụng, gồm:
đ) Báo cáo khác theo quy định của pháp luật.
3. Báo cáo tài chính năm của đơn vị kế toán phải được nộp cho cơ quan nhà nước có thẩm quyền trong thời hạn 90 ngày, kể từ ngày kết thúc kỳ kế toán năm theo quy định của pháp luật.
Khi ghi sổ kế toán và lập Báo cáo tình hình tài chính từ năm tài chính 2026, doanh nghiệp cần phân biệt rõ nguyên tắc áp dụng tỷ giá ngoại tệ giữa chế độ kế toán và pháp luật về thuế:
- Tỷ giá giao dịch thực tế trong kế toán (khoản 2 Điều 5 Thông tư số 99/2025/TT-BTC): Doanh nghiệp áp dụng tỷ giá mua bán chuyển khoản trung bình (trung bình cộng giữa tỷ giá mua chuyển khoản và tỷ giá bán chuyển khoản) của ngân hàng thương mại nơi doanh nghiệp thường xuyên có giao dịch, hoặc áp dụng tỷ giá xấp xỉ có biên độ chênh lệch không vượt quá +/-1% so với tỷ giá mua bán chuyển khoản trung bình tại ngày giao dịch.
- Chuyển đổi đơn vị tiền tệ trong kế toán (khoản 2 Điều 5 Thông tư số 99/2025/TT-BTC): Việc thay đổi đơn vị tiền tệ trong kế toán chỉ được thực hiện tại thời điểm bắt đầu kỳ kế toán năm. Toàn bộ số dư các khoản mục trên sổ kế toán và Báo cáo tình hình tài chính được quy đổi sang đơn vị tiền tệ mới theo tỷ giá mua bán chuyển khoản trung bình của ngân hàng thương mại nơi doanh nghiệp thường xuyên có giao dịch tại ngày thay đổi.
- Tách bạch với tỷ giá tính thuế xuất nhập khẩu (Điều 1 Thông tư số 99/2025/TT-BTC, khoản 6 Điều 12 Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 và điểm đ khoản 1 Điều 1, khoản 4 Điều 14 Nghị định số 252/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 01/07/2026): Việc xác định nghĩa vụ thuế thực hiện theo pháp luật về thuế. Từ ngày 01/07/2026, tỷ giá tính thuế đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu thực hiện thống nhất theo pháp luật về hải quan (tỷ giá mua vào chuyển khoản của Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam công bố vào ngày Thứ Năm của tuần trước liền kề); doanh nghiệp không lấy tỷ giá bình quân ngân hàng thương mại trên sổ kế toán để tính thuế khâu xuất nhập khẩu.
Do có sự tách bạch giữa chế độ kế toán và pháp luật về thuế tại Điều 1 Thông tư số 99/2025/TT-BTC, doanh nghiệp cần theo dõi riêng các khoản chênh lệch giữa số liệu kế toán và nghĩa vụ quyết toán thuế theo quy định về Thuế TNDN 15%–17% và Bảng kê 02/TNDN. Đối với khoản chênh lệch tỷ giá phát sinh khi đánh giá lại số dư nguyên giá tài sản cố định, hàng tồn kho do chuyển đổi đơn vị tiền tệ trong kế toán sang đồng Việt Nam, việc xác định chi phí được trừ khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp thực hiện theo văn bản hướng dẫn hiện hành của Bộ Tài chính và cơ quan thuế; người nộp thuế chủ động đối chiếu quy định chi tiết mới nhất trên Cổng thông tin điện tử Chính phủ (chinhphu.vn) hoặc Cơ sở dữ liệu quốc gia về văn bản pháp luật (vbpl.vn).
Doanh nghiệp cần làm gì để chuyển đổi sổ kế toán và lập Báo cáo tình hình tài chính năm 2026 không sai sót?
Căn cứ Điều 1, khoản 2 Điều 5, khoản 2 Điều 29, khoản 1 và khoản 4 Điều 30 cùng khoản 1, khoản 3 Điều 31 Thông tư số 99/2025/TT-BTC, để chuyển đổi sổ kế toán sang chế độ mới từ năm tài chính 2026 và nộp Báo cáo tài chính năm đúng thời hạn 90 ngày theo khoản 3 Điều 29 Luật Kế toán số 88/2015/QH13, chủ doanh nghiệp và kế toán trưởng cần triển khai ngay 4 đầu việc trọng tâm sau:
- Lập biên bản và bảng chuyển đổi số dư đầu kỳ năm tài chính 2026: Thực hiện rà soát các tài khoản chi tiết theo khoản 2 Điều 29 Thông tư số 99/2025/TT-BTC. Kế toán kiểm tra toàn bộ các khoản lãi tiền gửi có kỳ hạn nhận trước còn treo trên TK 3387 (Doanh thu chưa thực hiện) tại thời điểm đầu kỳ để kết chuyển giảm trừ tương ứng vào số dư TK 128 (Đầu tư nắm giữ đến ngày đáo hạn), đồng thời phân loại lại số dư của TK 161 (Chi sự nghiệp) và TK 461 (Nguồn kinh phí sự nghiệp) đã bị bãi bỏ theo đúng bản chất giao dịch.
- Dừng trích trước và theo dõi bù trừ chi phí sửa chữa lớn TSCĐ: Rà soát toàn bộ số dư trích trước chi phí sửa chữa lớn TSCĐ đang phản ánh trên TK 352 để ngừng trích trước ngay từ đầu kỳ kế toán năm 2026. Doanh nghiệp mở sổ chi tiết theo dõi các khoản chi phí sửa chữa lớn thực tế phát sinh trong kỳ nhằm kết chuyển bù trừ với số đã trích trước và phân bổ dần phần chênh lệch vào chi phí sản xuất, kinh doanh từng kỳ đúng quy định tại khoản 4 Điều 30 Thông tư số 99/2025/TT-BTC.
- Cập nhật phần mềm kế toán và quy chế áp dụng tỷ giá ngoại tệ: Thiết lập lại hệ thống tài khoản, cập nhật biểu mẫu Báo cáo tình hình tài chính (thay cho Bảng cân đối kế toán) và ban hành quy định nội bộ thống nhất sử dụng tỷ giá mua bán chuyển khoản trung bình của ngân hàng thương mại nơi doanh nghiệp thường xuyên có giao dịch (hoặc tỷ giá xấp xỉ không vượt quá biên độ +/-1%) theo khoản 2 Điều 5 Thông tư số 99/2025/TT-BTC.
- Thiết lập bảng theo dõi chênh lệch giữa kế toán và thuế: Do Điều 1 Thông tư số 99/2025/TT-BTC quy định việc xác định nghĩa vụ thuế thực hiện theo pháp luật về thuế, kế toán cần mở bảng theo dõi riêng các khoản chênh lệch giữa số liệu kế toán và hồ sơ thuế (đặc biệt khi lập quyết toán thuế TNDN theo Nghị định 320/2025/NĐ-CP và Thông tư 20/2026/TT-BTC). Trường hợp thay đổi đơn vị tiền tệ trong kế toán, việc xử lý chênh lệch tỷ giá đối với chi phí khấu hao, giá vốn khi tính thuế thực hiện theo văn bản hướng dẫn pháp luật thuế hiện hành của Chính phủ và Bộ Tài chính trên cổng thông tin chính thống.
Việc không lập bảng chuyển đổi số dư đầu kỳ, tiếp tục trích trước chi phí sửa chữa lớn TSCĐ theo thói quen cũ hoặc áp dụng nhầm tỷ giá rất dễ dẫn đến sai lệch trọng yếu các chỉ tiêu trên Báo cáo tình hình tài chính và nguy cơ bị cơ quan thuế xuất toán chi phí khi thanh tra, kiểm tra. Để đảm bảo số liệu chuyển tiếp sang năm tài chính 2026 chuẩn xác ngay từ đầu, doanh nghiệp có thể tham khảo dịch vụ kế toán thuế trọn gói & lập báo cáo tài chính của Veratax hoặc gửi câu hỏi để được đội ngũ chuyên gia hỗ trợ rà soát sổ sách kịp thời.
Công cụ tính nhanh & Rà soát rủi ro tương tác (Kế toán doanh nghiệp)
Bài viết tích hợp sẵn công cụ tính nhẩm nhanh mức thuế, ngưỡng khấu trừ và khung xử phạt hành chính năm 2026 dành riêng cho chuyên mục Kế toán doanh nghiệp cùng Công cụ tính lương Gross – Net & Thuế TNCN 2026.
Biểu mẫu pháp lý (.DOCX) & Bảng tính Excel (.XLSX) đính kèm
- Mẫu Giấy đề nghị gia hạn nộp thuế và tiền thuê đất năm 2026 (.DOCX) – Căn cứ: Phụ lục Nghị định 245/2026/NĐ-CP. Biểu mẫu Giấy đề nghị gia hạn nộp thuế GTGT, thuế TNDN tạm tính, thuế HKD và tiền thuê đất năm 2026 theo Phụ lục Nghị định 245/2026/NĐ-CP.
- Phụ lục Bảng kê 02/TNDN xác định ưu đãi thuế TNDN 15% – 17% (.XLSX) – Căn cứ: Nghị định 320/2025/NĐ-CP & Thông tư 20/2026/TT-BTC. Bảng tính Excel (.xlsx) có sẵn công thức xác định điều kiện tổng doanh thu năm để áp dụng mức thuế suất thuế TNDN ưu đãi 15% (≤ 3 tỷ) hoặc 17% (3–50 tỷ).
- Bảng kiểm đối chiếu chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt (Hóa đơn từ 5 triệu đồng) (.XLSX) – Căn cứ: Nghị định 181/2025/NĐ-CP & Luật Thuế GTGT 48/2024/QH15. Bảng kiểm Excel (.xlsx) rà soát toàn bộ hóa đơn mua vào từ 5.000.000 đồng (đã gồm VAT) hoặc mua nhiều lần trong cùng một ngày theo Nghị định 181/2025/NĐ-CP.
Checklist 4 tiêu chí tự rà soát an toàn pháp lý
- Đã hoàn tất thủ tục đăng ký doanh nghiệp và kê khai thông tin Chủ sở hữu hưởng lợi theo Luật Doanh nghiệp 76/2025/QH15 & NĐ 168/2025/NĐ-CP.
- Đã cập nhật quy định miễn lệ phí môn bài từ ngày 01/01/2026 theo khoản 7 Điều 10 Nghị quyết 198/2025/QH15.
- Đã chuyển đổi hệ thống tài khoản và biểu mẫu Báo cáo tình hình tài chính theo Thông tư 99/2025/TT-BTC (thay thế Thông tư 200/2014/TT-BTC).
- Đã đăng ký tài khoản giao dịch thuế điện tử, chữ ký số và phát hành hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế.
Căn cứ pháp lý
- 99/2025/TT-BTC – Thông tư của Bộ trưởng Bộ Tài chính hướng dẫn Chế độ kế toán doanh nghiệp (hiệu lực Đang có hiệu lực (từ ngày 01/01/2026)). Thay thế hoàn toàn Thông tư số 200/2014/TT-BTC và các thông tư sửa đổi, bổ sung liên quan; áp dụng cho năm tài chính bắt đầu từ hoặc sau ngày 01/01/2026
- 88/2015/QH13 – Luật Kế toán (được sửa đổi, bổ sung một số điều bởi Luật số 56/2024/QH15 ngày 29/11/2024 của Quốc hội khóa XV) (hiệu lực Đang có hiệu lực). Căn cứ pháp lý về lập, trình bày và thời hạn 90 ngày nộp Báo cáo tài chính năm của đơn vị kế toán
- 108/2025/QH15 – Luật Quản lý thuế (hiệu lực Đang có hiệu lực). Khoản 6 Điều 12 quy định về tỷ giá tính thuế đối với giao dịch phát sinh bằng ngoại tệ
- 252/2026/NĐ-CP – Nghị định của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Quản lý thuế (hiệu lực Đang có hiệu lực (từ ngày 01/07/2026)). Điểm đ khoản 1 Điều 1 và khoản 4 Điều 14 quy định tỷ giá tính thuế đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu thực hiện theo pháp luật về hải quan
- 133/2016/TT-BTC – Thông tư của Bộ trưởng Bộ Tài chính hướng dẫn Chế độ kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa (hiệu lực Đang có hiệu lực). Đối chiếu phạm vi áp dụng đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa và quyền lựa chọn áp dụng Thông tư số 99/2025/TT-BTC
- 24/2024/TT-BTC – Thông tư của Bộ trưởng Bộ Tài chính hướng dẫn Chế độ kế toán hành chính, sự nghiệp (hiệu lực Đang có hiệu lực). Đối chiếu quyền lựa chọn chế độ kế toán đối với các tổ chức, đơn vị ngoài công lập không sử dụng ngân sách nhà nước
Câu hỏi thường gặp
Khoản chi phí sửa chữa lớn TSCĐ đã trích trước trước ngày 01/01/2026 có bắt buộc phải hoàn nhập ngay khi áp dụng Thông tư 99/2025/TT-BTC không?
Không phải hoàn nhập ngay nếu hoạt động sửa chữa lớn chưa diễn ra. Căn cứ khoản 4 Điều 30 Thông tư số 99/2025/TT-BTC, từ ngày 01/01/2026 doanh nghiệp ngừng trích trước thêm chi phí sửa chữa lớn TSCĐ; khi hoạt động sửa chữa lớn thực tế được thực hiện, doanh nghiệp mới kết chuyển chi phí thực tế phát sinh bù trừ với số đã trích trước và phân bổ dần phần chênh lệch vào chi phí sản xuất, kinh doanh từng kỳ.
Số dư lãi tiền gửi có kỳ hạn nhận trước đang hạch toán trên TK 3387 chuyển sang năm 2026 xử lý như thế nào?
Căn cứ khoản 2 Điều 29 và khoản 3.1.1 Tài khoản 128 (Phần B Phụ lục II) Thông tư số 99/2025/TT-BTC, tại thời điểm áp dụng Thông tư mới, doanh nghiệp căn cứ thời hạn còn lại của khoản tiền gửi có kỳ hạn nhận lãi trước để ghi giảm đồng thời số lãi nhận trước chưa phân bổ trên TK 3387 (Doanh thu chưa thực hiện) tương ứng với giảm giá trị trên TK 128 (Đầu tư nắm giữ đến ngày đáo hạn). Định kỳ sau đó, tiền lãi từng kỳ được ghi Nợ TK 128 / Có TK 515.
Doanh nghiệp nhỏ và vừa hoặc tổ chức xã hội nghề nghiệp có được áp dụng Thông tư 99/2025/TT-BTC không?
Có. Theo khoản 3 Điều 31 Thông tư số 99/2025/TT-BTC, các doanh nghiệp vừa và nhỏ, cơ sở ngoài công lập và các đơn vị kế toán khác (bao gồm tổ chức xã hội nghề nghiệp) được lựa chọn áp dụng Thông tư số 99/2025/TT-BTC nếu phù hợp với đặc điểm hoạt động và yêu cầu quản lý, nhưng phải thực hiện nhất quán tối thiểu trong một kỳ kế toán năm và thuyết minh, trình bày lại thông tin so sánh khi thay đổi chế độ kế toán.
Tỷ giá mua bán chuyển khoản trung bình theo Thông tư 99/2025/TT-BTC có dùng để tính thuế hàng hóa xuất nhập khẩu từ ngày 01/07/2026 không?
Không. Theo Điều 1 Thông tư số 99/2025/TT-BTC, việc xác định nghĩa vụ thuế thực hiện theo pháp luật về thuế; đồng thời theo khoản 6 Điều 12 Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 và khoản 4 Điều 14 Nghị định số 252/2026/NĐ-CP (hiệu lực từ ngày 01/07/2026), tỷ giá tính thuế đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu thực hiện thống nhất theo quy định của pháp luật về hải quan.
Nguồn văn bản chính thống tham khảo
- Đã trích trước chi phí sửa chữa tài sản cố định, hạch toán thế nào?
- Hỏi đáp CSTC
- Hỏi đáp CSTC
- Thông tư số 99/2025/TT-BTC hướng dẫn Chế độ kế toán doanh nghiệp.
Văn bản pháp luật & Công cụ liên quan
- Điều kiện khấu trừ thuế GTGT Nghị định 181/2025/NĐ-CP từ 5 triệu đồng — Thuế GTGT, 30/10/2026. Từ ngày 01/07/2025, hàng hóa, dịch vụ mua vào từ 05 triệu đồng trở lên (đã gồm thuế GTGT) phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt theo Điều 26 Nghị định 181/2025/NĐ-CP. Bài viết hướng dẫn chi tiết trường hợp mua trả chậm, trả góp, mua nhiều lần trong ngày và ủy quyền thanh toán.
- Thuế TNDN 15%–17% và Bảng kê 02/TNDN theo Nghị định 320/2025/NĐ-CP, TT 20/2026 — Thuế TNDN, 29/10/2026. Doanh nghiệp có doanh thu năm từ 01 tỷ đồng trở xuống được miễn thuế TNDN theo Nghị định 141/2026/NĐ-CP và áp dụng thuế suất 15% – 17% theo Nghị định 320/2025/NĐ-CP. Bài viết hướng dẫn chi tiết hồ sơ chi phí được trừ từ 05 triệu đồng và Bảng kê Mẫu số 02/TNDN theo Thông tư 20/2026/TT-BTC.
- Mức phạt lập hóa đơn sai thời điểm theo Nghị định 310/2025/NĐ-CP từ 2026 — Hóa đơn điện tử, 28/10/2026. Từ ngày 16/01/2026, Nghị định 310/2025/NĐ-CP áp dụng cơ chế xử phạt lũy tiến theo tổng số lượng hóa đơn vi phạm đối với hành vi lập hóa đơn không đúng thời điểm và không lập hóa đơn. Bài viết tổng hợp chi tiết các khung tiền phạt đến 80 triệu đồng cùng cập nhật mới nhất tại Nghị định 291/2026/NĐ-CP.
- Luật Thuế TNCN 109/2025/QH15 & Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15: Mức giảm trừ gia cảnh 15,5 triệu và biểu thuế 5 bậc mới — Thuế TNCN, 27/10/2026. Từ kỳ tính thuế năm 2026, mức giảm trừ gia cảnh cho bản thân người nộp thuế tăng lên 15,5 triệu đồng/tháng và mỗi người phụ thuộc là 6,2 triệu đồng/tháng theo Luật Thuế TNCN số 109/2025/QH15. Đồng thời, thuế TNCN từ tiền lương, tiền công của cá nhân cư trú được tính theo biểu lũy tiến 05 bậc mới.
- Thủ tục thành lập công ty TNHH một thành viên tại TP.HCM năm 2026 — Pháp lý doanh nghiệp, 27/10/2026. Thủ tục thành lập công ty TNHH một thành viên tại TP.HCM năm 2026 áp dụng theo Nghị định 168/2025/NĐ-CP và Nghị định 296/2026/NĐ-CP với thời gian cấp phép 03 ngày làm việc. Doanh nghiệp nộp hồ sơ qua mạng được miễn lệ phí đăng ký và được bãi bỏ lệ phí môn bài từ ngày 01/01/2026.
- Hộ kinh doanh bỏ thuế khoán từ năm 2026 phải kê khai thuế thế nào? — Hộ kinh doanh, 27/10/2026. Từ ngày 01/01/2026, hộ kinh doanh chính thức chấm dứt phương pháp thuế khoán và được miễn lệ phí môn bài theo Nghị quyết 198/2025/QH15. Bài viết hướng dẫn chi tiết thủ tục chuyển sang tự kê khai thuế, quy định hóa đơn điện tử từ máy tính tiền và sổ sách kế toán mới nhất.
- Công cụ tính lương Gross sang Net & Thuế TNCN 2026 chuẩn mới nhất — Giảm trừ gia cảnh 15,5 triệu & 6,2 triệu (Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15), biểu thuế 5 bậc (Luật 109/2025/QH15), lương tối thiểu vùng 2026 (Nghị định 293/2025/NĐ-CP).
Cần tư vấn trường hợp cụ thể của doanh nghiệp? Gọi Veratax 0865 394 946.